ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΡΙΤΣΙΑΝΗΣ



Μικρή τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική στην περιοχή Γριτσιάνη. Κτίστηκε στο τέλος του 14ου ή στις αρχές του 15ου αιώνα. Διακοσμημένη με εξαιρετικές τοιχογραφίες —αν και φοβερά σπαραγμένες— στο νάρθηκα, το ιερό, καθώς και ελάχιστες στο εξωτερικό της νότιας πλευράς, προερχόμενος από τον πρώτο ναό, στα ερείπια του οποίου κτίστηκε ο σημερινός.
Οι τοιχογραφίες του θεωρούνται ότι είναι τριών φάσεων. Οι παλιότερες (του 15ου αιώνα) στην νότια εξωτερική όψη, οι επόμενες ( μισό του 16ου αιώνα) στη δυτική εξωτερική όψη· και μεταγενέστερες (γύρω στα 1630) στον ανατολικό τοίχο του ναού. Σημαντικό έργο, επίσης, είναι και το τέμπλο του ναού, το οποίο απαρτίζεται από τμήματα τέμπλων διαφόρων εποχών. Το βημόθυρο του Αγίου Δημητρίου φυλάσσεται στον ενοριακό ναό της Κοίμησης της Θεοτόκου και διακοσμείται από σχηματοποιημένα πουλιά και ανθοφόρους κλάδους, που βλαστάνουν από αγγείο και περιβάλλουν ελισσόμενοι Τις γραπτές μορφές του αρχαγγέλου Γαβριήλ και της Παναγίας.
Οι δύο ανεκτίμητες εικόνες Των Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ, που κρατούν την προτομή του Χριστού Εμμανουήλ και της Φιλοξενίας του Αβραάμ, χρονολογούνται από τα Τέλη του 16ου αιώνα και φυλάσσονται στην κεντρική εκκλησία, Όπου έχουν μεταφερθεί για λόγους ασφαλείας, όπως και οι εικόνες Άγιος Νικόλαος, Ιωάννης ο Πρόδρομος, Παναγία η Οδηγήτρια και Ιησούς Χριστός ο Σωτήρ.
Στην περιοχή κείτονται ερείπια συνοικισμού που δεν έχουν χρονολογηθεί μέχρι σήμερα. Ο ναός περιβάλλεται από ψηλό μαντρότοιχο και αιωνόβια δέντρα (καραγάτσια). Την Μεσοπεντηκοστή, τότε που, κατά προγονική συνήθεια, πανηγυρίζει το εξωκλήσι, μετά την &χωριστή ευλογία του Αη—Δημήτρη, αναβιώνει στο προαύλιο με τους αιωνόβιους φτελιάδες το πανάρχαιο έθιμο της «αιώρας», που βασίζεται σε μια πανάρχαια λατρευτική συνήθεια του λαού μας και έχει τις ρίζες της στη Μυκηναϊκή Θρησκεία.